Page 16 - Do dzieła 6. Podręcznik
P. 16

Światłocień






            Wszystko, na co patrzymy, jest oświetlone w określony sposób.
                                                                                       O tym się dowiesz
            Oznacza to, że na część powierzchni przedmiotów pada światło,
                                                                                       •  Czym jest
            a inne ich płaszczyzny pozostają w cieniu. Jeżeli artysta w dziele sztu­     światłocień?
            ki ukazuje to zjawisko za pomocą środków plastycznych, czyli od­           •  W jakich
            powiednio rozmieszcza obszary jasne i ciemne, stosuje światłocień.           dziedzinach sztuki
            Dzięki temu zabiegowi w malarstwie, rysunku i grafice powstaje               występuje?
            wrażenie przestrzeni – przedmioty ukazane na kartce lub płótnie            •  Jak go stosować
                                                                                         w twórczości
            wydają się trójwymiarowe, a ich forma i faktura stają się wyraziste.
                                                                                         plastycznej?
            Aby uzyskać światłocień, malarze stosują barwną plamę walorową,
            a rysownicy i graficy stopniują nacisk narzędzi oraz gęstość stawia­
            nia linii, również wywołujące efekt walorowy.
               Na podstawie tego, w jaki sposób artysta zastosował światłocień,
            można określić źródło, rodzaj i stopień natężenia światła. Oświet­
            lenie może być centralne lub boczne, górne albo dolne. Na przed­
            mioty może padać światło naturalne bądź sztuczne – promienie
            słońca, światło księżyca, świec czy też elektryczne. Oświetlenie
            określa się także jako mocne, jaskrawe lub delikatne, przygaszone.
            O modelunku światłocieniowym – czyli sposobie, w jaki granice
            obszarów oświetlonych i zacienionych stykają się ze sobą – można
            powiedzieć, że jest miękki lub ostry, kontrastowy. Światłocień pod­
            kreśla atmosferę dzieł i zwraca uwagę widza na elementy o szcze­
            gólnym znaczeniu, np. ważną postać czy istotny obiekt.
                                                                                    Caravaggio
                                                                                    [czyt.: karawadżio],
                                                                                    Wieczerza w Emaus
                                                                                    Włoski artysta jako
                                                                                    pierwszy zaczął w tak
                                                                                    doskonały i wyrazisty
                                                                                    sposób stosować świat­
                                                                                    łocień. Stał się mistrzem
                                                                                    malowania dzieł w ciem­
                                                                                    nej tonacji barwnej,
                                                                                    w których postacie
                                                                                    i przedmioty jedynie
                                                                                    częściowo wyłaniały się
                                                                                    z mroku, oświetlone
                                                                                    ostrym światłem.



                                                                                        olej na płótnie
                                                                                        141 × 175 cm
                                                                                        Pinakoteka Brera
                                                                                        w Mediolanie
                                                                                        XVII w.

       14
   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21