Page 13 - Do dzieła 6. Podręcznik
P. 13

ABC sztuki


            Prawo cytatu pozwala nam prezentować i rozpowszechniać prace
            i fragmenty tekstów w ramach zajęć edukacyjnych, pracy naukowej
            lub własnej twórczości artystycznej. Musimy jednak pamiętać o po­
            daniu autora wykorzystanego dzieła oraz źródła, z którego je za­
            czerpnęliśmy. Nie wolno nam w takich przypadkach zmieniać wy­
            glądu oryginału. Żyjący autor albo jego spadkobiercy przez 70 lat po
            jego śmierci mają także prawo do wynagrodzenia za wykorzystanie
            utworu. Twórca lub jego krewni decydują o publikacji dzieła i mogą
            nadzorować sposób jego użycia. Dlatego zanim upowszechnimy pra­
            cę współczesnego nam artysty, musimy skontaktować się z nim, za­
            pytać go o zgodę i zapłacić kwotę ustaloną w umowie. Autor może
            jednak zrzec się wynagrodzenia za dane wykorzystanie jego dzieła.
               Po upływie 70 lat od śmierci autora jego dzieła trafiają do domeny
            publicznej. Daje ona prawo do bezpłatnego korzystania z umiesz­
            czonych w niej prac. To wspólne dobro ludzkości, z którego wszyscy
            mogą czerpać, jednak zawsze należy podać autora i tytuł dzieła oraz
            źródło pozyskania reprodukcji. Na domenę publiczną składają się
            ponadto dziedzictwo kulturowe, język i ogół wiedzy. Zatem dzięki
            domenie publicznej uczymy się i tworzymy kulturę, w tym sztukę.
               Obecnie głównym miejscem do poszukiwania i pozyskiwania
            dzieł jest internet – jego zasoby są obszerniejsze i aktualniejsze niż
            te, które możemy znaleźć w książkach, a ponadto są łatwo dostępne.
            Jednak nie znaczy to, że wszystkie materiały z internetu pozostają
            wspólną własnością ogółu użytkowników. Z dzieł wyszukanych
            w internecie możemy korzystać na prawach cytatu. Trzeba wówczas
            pamiętać o podaniu imienia i nazwiska lub pseudonimu twórcy, ad­
            resu strony oraz daty jej oglądania. Należy także skontaktować się
            z autorem i uzyskać jego zgodę na rozpowszechnianie dzieła. Mamy
            prawo do korzystania z zasobów internetu, jednak powinniśmy się­
            gać do legalnych źródeł i je ujawniać.




















            Informacje o tym, jak uczciwie i zgodnie z prawem korzystać z dokonań twórców i artystów, można
            uzyskać m.in. w trakcie spotkań w ramach ogólnopolskiego projektu Otwarte Drzwi do Kultury.



                                                                                                           11
   8   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18